Konieczność ukarania dziecka za niewłaściwe zachowanie to przykra strona bycia rodzicem, i wielu z nas sobie z tym nie radzi.

Jednak jeśli dziecko nie przestrzega zasad, musi ponieść konsekwencje – to oczywiste. Może jednak, jeśli częściej będziesz chwalić pociechę – rzadziej będziesz musiała uciekać się do kar?

Częściej nagradzaj…

Często bywa tak, że im surowsze kary wprowadzamy, tym gorzej zachowuje się malec. To tylko pozornie irracjonalne zachowanie. Zabiegani rodzice rzadko poświęcają dziecku tyle czasu, ile ono by chciało dostać. Kiedy jest grzeczne, czasem łatwo na chwilę zapomnieć, że w ogóle istnieje… Tymczasem, gdy zachowuje się skandalicznie, natychmiast przyciąga uwagę. Przerażeni rodzice niespodziewanie znajdują czas na długie przemowy, pytają o jego codzienne doświadczenia. A dzieciom właśnie o to chodzi! Zatem, niespodziewanie kara staje się nagrodą. Malec pojmuje, że grzeczność jest nieopłacalna. Dlatego system nagród za właściwe zachowanie jest w praktyce ważniejszy, niż działania, które dorośli uznają za kary.

Jeśli doceniasz starania dziecka i mówisz mu o tym, malec postara się to powtórzyć. Gdy odkryje, że na twoją uwagę „zasłuży" tylko rozrabianiem, zrobi wszystko, by narozrabiać jeszcze bardziej. Zatem nie karać wcale? O nie! We wszystkim zachowujmy umiar i zdrowy rozsądek.

Mów tak, żeby dziecko cię usłuchało

Jeśli chcesz wydać polecenie: opisz, co widzisz (klocki leżą na podłodze), udziel informacji (można się o nie potknąć), powiedz jednym słowem (klocki), powiedz o swoich uczuciach (martwię się/złości mnie/nie lubię, gdy przed snem nie zbierasz zabawek). Ważne jest, aby komunikaty były krótkie, konkretne, łatwe do zapamiętania i wypowiedziane słowami dostosowanymi do wieku dziecka. Mów do dziecka, gdy na ciebie patrzy, i upewnij się, że ono słyszało polecenie. Nie zapominaj, że im młodsze jest dziecko, tym mniejsze ma możliwości i często będzie potrzebowało twojej pomocy. Po wykonaniu polecenia koniecznie pochwal dziecko. Dzięki temu zwiększy się prawdopodobieństwo, że dane pożądane zachowanie się powtórzy.

Aby konstruktywnie pochwalić dziecko: opisz, co widzisz (widzę narysowane słońce, chmury i domek. Użyłeś wielu kolorów. Świetna robota). Wystrzegaj się komunikatów takich jak: pięknie, cudownie itp., gdyż mogą one kłócić się z myślami dziecka na temat własnej pracy. Unikaj takich słów jak: ale, wreszcie, w końcu, na całe szczęście itp., ponieważ budzą nieprzyjemne emocje. Pochwała np.: „pięknie narysowałeś, ale wyszedłeś za linię" nie jest pochwałą tylko krytyką. Dlatego też bezpieczniej jest opisać to, co się widzi.