Powodów tego, że maluch staje się lękliwy, na ogół nie należy doszukiwać się w złych relacjach rodzinnych.

Gdy twoje dziecko teraz nie chce nawet na moment zostawać z kimkolwiek poza rodzicami, kiedy nie chce spać we własnym pokoju, albo budzi się z powodu koszmarów, być może przeżywa lęk separacyjny. Co to takiego?

Doznawanie lęku jest naturalnym etapem w rozwoju dziecka. Przyczyny dziecięcych „strachów” są często nieuchwytne, nieprzewidywalne oraz trudne do nazwania. Powodów tego, że maluch staje się lękliwy, na ogół nie należy doszukiwać się w złych relacjach rodzinnych. Większość tych lęków zanika w miarę, jak dziecko dorasta i wraz z wiekiem nabiera pewności siebie. Gdy jednak tak się nie dzieje, a w dodatku lęki zaczynają młodemu człowiekowi wręcz utrudniać normalne funkcjonowanie, może to oznaczać, że cierpi on na zaburzenia lękowe. Takie problemy wymagają konsultacji u psychologa.

Przyczyny lęku

Lęk separacyjny (zwany również SAD) to trudna do opanowania obawa przed byciem z dala od rodziców lub innych osób, do których dziecko jest przywiązane. Dotknięte tą przypadłością maluchy nieustannie czują lęk przed rozstaniem lub przed tym, że się zgubią lub że komuś z najbliższych stanie się krzywda w czasie, gdy będą z dala od niego.

Tego lęku nie powinno się mylić naturalną fazą rozwoju przypadającą między 7. a 11. miesiącem życia. Na ten wiek przypada normalny, rozwojowy etap lęku przed obcymi. Mija on samoistnie. Natomiast lęk, który odczuwa dziecko dotknięte SAD jest znacznie silniejszy i dotyczy około 4 procent młodych ludzi.

Takie zaburzenia mają podłoże środowiskowe albo biologiczne. Czasami dziecko dziedziczy tendencję do bardziej intensywnego przeżywania lęku po którymś z rodziców, a czasami może to być zachowanie wyuczone wynikające z obserwacji zachowania jakiejś osoby z otoczenia. U podłoża lęku separacyjnego często leży jakieś traumatyczne przeżycie dziecka.

Objawy lęku

Dziecko dotknięte SAD często za nic nie chce zostać wieczorem samo w pokoju, nie chce spać własnym łóżku i koniecznie chce spędzać noc z rodzicami. Miewa również koszmary senne, w których tematem przewodnim jest oddzielenie od najbliższych. Czuje niechęć do wyjazdów: zarówno własnych, jak i tych dotyczących członków jego rodziny i zamartwia się o to, czy jego najbliżsi są bezpieczni. Do innych powszechnych objawów lęku separacyjnego należą: odmawianie przez dziecko uczęszczania do szkoły, niechęć do pozostawania samemu w domu, strach o własne bezpieczeństwo oraz objawy paniki lub złości, gdy malec jest chociaż na chwilę separowany od najbliższych. Zdarzają się także fizyczne symptomy SAD, jak częste bóle brzucha i mięśni oraz ogólne złe samopoczucie.

Jak się leczy SAD?

Jeżeli zauważysz u swojego dziecko podobne objawy i podejrzewasz u niego zaburzenia lękowe, zwróć się o pomoc psychologa lub psychiatry dziecięcego, aby postawił diagnozę oraz ewentualnie wybrał stosowną terapię. Leczenie najprawdopodobniej będzie polegało na psychoterapii, wspólnej pracy z rodzicami lub całą rodziną i w miarę możliwości na współpracy ze szkołą lub przedszkolem, do którego maluch uczęszcza. W najbardziej zaawansowanych przypadkach zaburzeń nieodzowne bywa zastosowanie środków farmakologicznych. Wczesne zdiagnozowanie i podjęcie leczenia jest bardzo ważne, ponieważ dosyć szybko i skutecznie może zmniejszyć nasilenie lęku i przywrócić dziecku możliwość normalnego rozwoju oraz poprawić jakość jego kontaktów z rówieśnikami.