Ludzkie serce to najdoskonalsza pompa świata: może pracować bezawaryjnie ponad 100 lat.

Ważne jednak, by dbać o nią już w dzieciństwie.

Co lubi serce?

Mięsień sercowy potrzebuje wysiłku. Jeśli twój malec nie spędza życia przed komputerem, dokazuje, rozrabia i fika, najlepiej na świeżym powietrzu, realizuje sensowny program profilaktyczny. Serce lubi racjonalną dietę, obfitującą w owoce i warzywa. Nie przepada za tłuszczem zwierzęcym, zaklejającym naczynia krwionośne. Wprawdzie, kiedy jest nieletnie, zazwyczaj sobie jeszcze świetnie radzi z nadmiarem kalorii, jednak złe nawyki żywieniowe źle rokują na przyszłość.

Dla serca, w każdym wieku, zabójczy jest dym papierosowy. Najgorzej znosi go mięsień sercowy biernych palaczy. Zatem, paląc przy dziecku, wyrządzasz mu ogromną krzywdę.

Kontrola od początku

Bardzo rzadko w wieku przedszkolnym odkrywane są poważne problemy z układem krążenia. Ciężkie wady zazwyczaj są wykrywane już w niemowlęctwie, a coraz częściej w życiu płodowym, a do wtórnych uszkodzeń serca dochodzi u osób starszych. Jednak w każdym wieku może dojść do zaburzeń kardiologicznych, choćby w wyniku stanu zapalnego. Banalna angina, infekcja wirusowa, a nawet nieleczona próchnica, mogą stać się pierwotną przyczyną zapalenia mięśnia sercowego czy worka osierdziowego. Toczący się stan zapalny zazwyczaj powoduje łatwe do zaobserwowania objawy, ale bywa, że zostaje odkryty przypadkowo, np. podczas rtg klatki piersiowej, kiedy dziecko jest podejrzewane o zapalenie dróg oddechowych. Kiedy choroba nie jest zaawansowana, dziecku często trudno jest dostrzec jej pierwsze symptomy. Nasze pociechy nie mają skłonności do wyolbrzymiania (ale nieraz i w ogóle obserwowania) swoich dolegliwości. Dlatego tak ważna jest czujność dorosłych.

Kłopoty sercowe

Wiele dziecięcych schorzeń, zresztą bardziej prawdopodobnych, niż problemy kardiologiczne, objawia się bardzo podobnie. Ich wpływ na zdrowie i rozwój jest bardzo różny, ale na pewno nie należy samodzielnie stawiać diagnozy i z góry zakładać, że to coś banalnego, ale i groźnego. Rozpoznawanie i leczenie chorób zostawmy specjalistom. Trzeba po prostu odwiedzić pediatrę, jeśli:

* dziecko łatwo się męczy, nawet niewielki wysiłek sprawia, że ma trudności ze "złapaniem" oddechu,
* nadmiernie się poci bez wyraźnego uzasadnienia,
* wokół ust pojawia się sina obwódka,
* malcowi zdarza się zasłabnąć lub stracił, choćby na moment, przytomność,
* uskarża się na ból lub kłucie w okolicach serca.

Tak objawia się choćby anemia i zaczyna przeziębienie. Gorszy stan może być efektem wyjścia z domu bez śniadania. Jednak koniecznie trzeba sprawdzić u lekarza, co jest przyczyną kłopotów.

Diagnostyka

Jeśli pediatra będzie miał wątpliwości, skieruje malca do kardiologa. Może do niego wysłać malca i wtedy, gdy podczas badania słuchawką usłyszy szmery. One także najczęściej nie zwiastują choroby, jednak wymagają dokładniejszej diagnostyki. Chociaż sprzęt kardiologiczny nieraz wygląda bardzo "poważnie", najważniejsze nowoczesne badania są nieszkodliwe, nieinwazyjne i bezbolesne. Powiedz o tym dziecku, żeby się niepotrzebnie nie denerwowało.

EKG umożliwi skontrolowanie rytmu i częstości pracy serca, jeśli malec nie będzie się ruszał. Nie boli. Do kończyn i klatki piersiowej mocowane są specjalne elektrody, wynik można poznać wkrótce po badaniu. EKG czasem trwa prawie dobę. Nie trzeba jednak leżeć, bo przenośny aparat zabiera się do domu. Jest niemal nieuciążliwy, a pozwala kontrolować serce w różnych sytuacjach.

Sercu można także zrobić usg, nazywane echem serca. Umożliwia zbadanie jego struktur i ruchów za pomocą odpowiedniego aparatu. Dostarcza bardzo wielu informacji i pozwala wykluczyć niemal wszystkie schorzenia serca, w tym zmiany zapalne, czy nowotworowe.

WARTO PRZECZYTAĆ WIĘCEJ O ZDROWIU DZIECI:

Lekarz nie może być straszakiem

• Pomyłki lekarzy - śmiech czy żal?
• Szczepić czy nie szczepić?