Agresywnym nazywamy dziecko, które wywołuje konflikty, bije inne osoby, skarży, przezywa, wyśmiewa, niszczy przedmioty, jest aroganckie, narzuca swoje zdanie, w zachowaniu przejawia wrogość i nienawiść. Świadome akty agresji mogą pojawić się w wieku około 1,5 roku, 2 lat. W tym wieku taka reakcja emocjonalna i behawioralna trwa zazwyczaj bardzo krótko i szybko ulega rozładowaniu. Z wiekiem może trwać coraz dłużej, szczególnie jeśli dziecko nie znajdzie akceptowalnej przez otoczenie formy odreagowania. W naszej kulturze złość i gniew są uznawane za tak zwane emocje negatywne i większość rodziców nie toleruje agresji i wyrażania ich otwarcie. Dlatego bardzo szybko wykształcane są formy symboliczne takie jak: narzekanie, płaczliwość, dąsanie się, przedłużający się zły humor, odmowa jedzenia czy wykonywania opanowanych już czynności.
Bardzo częsta u dzieci jest także tak zwana „agresja z przeniesienia” - kiedy nie można okazać jej wprost osobie, która była jej bezpośrednią przyczyną. Złość i agresja mogą pojawić się kiedy dziecko chce zrobić coś, czego robić mu nie wolno, gdy musi zrobić coś, na co nie ma ochoty, kiedy jest odrzucane, a oczekuje uznania i uwagi. Może także w ten sposób reagować na sytuacje rywalizacyjne, wymagające dzielenia się osobami lub rzeczami oraz zagrażające jego wolności i poczuciu „ja”. Rodzice powinni się starać pokazać i przekazać dziecku, jakie formy protestu oraz wyrażania emocji są dopuszczalne. Powinni stosować mądrą i dopasowaną do wieku i możliwości dziecka dyscyplinę. Powinni stawiać jasne granice i kierować się konsekwencją postępowania. Powinni jednak pamiętać o podstawowej zasadzie polegającej na obserwowaniu i ciągłym poznawaniu swojego dziecka i byciu uważnym i elastycznym w swoim do niego podejściu. Powinni także stale kontrolować jakość i ilość oglądanych przez dziecko programów telewizyjnych, komputerowych i innych bodźców docierających do dziecka.
Tatiana Ostaszewska-Mosak, psycholog kliniczny
źródło: dzieci.pl
