www.wp.pl dzieci.pl

zapomniałem hasła » Nie masz konta? Załóż je »

choroby wieku dziecięcego

Logo dostawcy

Siła genów, czyli co dzieci dziedziczą po rodzicach?

testDNA 2016-06-18 12:32 1 opinii

Potomstwo przejmuje po rodzicach nie tylko cechy wyglądu, ale też pewne uzdolnienia, temperament, czy choroby i predyspozycje do zachorowania na nie. To, jakie będą nasze dzieci, jest zapisane w genach, które odziedziczyły właśnie po nas – rodzicach. Maluch nie będzie jednak podobny równo w połowie do matki, w połowie do ojca.

Siła genów, czyli co dzieci dziedziczą po rodzicach?

Podobieństwo do rodziców. Wygrywa silniejszy gen

Za niektóre cechy wyglądu czy charakteru odpowiada układ dwóch genów. Każdy rodzic przekazuje dziecku tylko jedną wersję genu – dominującą lub recesywną. W przypadku koloru oczu gen dominujący odpowiada za kolor brązowy. Jeśli dziecko odziedziczy go po tacie, a po matce gen recesywny, odpowiadający za oczy koloru niebieskiego, to w tym „pojedynku” zwycięży gen pochodzący od taty. Oczy dziecka będą więc miały ciemną barwę.

Jaki kolor oczu będzie miało moje dziecko?

Dziecko niebieskookiej kobiety i brązowookiego mężczyzny może mieć niebieską barwę oczu. Stanie się tak, jeśli ojciec obok genu dominującego posiada również gen recesywny i przekaże go dziecku.

A czy można się spotkać z sytuacją, kiedy to dziecko niebieskookich rodziców ma oczy koloru brązowego? Nie, ponieważ żadne z nich nie przekaże dziecku dominującego genu odpowiedzialnego za kolor brązowy.

Brak podobieństwa w wyglądzie dziecka czasami wywołuje wątpliwości dotyczące biologicznego ojcostwa. Aby je rozwiać, mężczyzna sięga więc po test DNA. Jak widać w powyższym przykładzie, dziedziczenie wyglądu nie jest proste i takie podejrzenia nie zawsze się sprawdzają.

Dziedziczenie talentów, charakteru…

Jeśli ojciec jest wybitnym matematykiem, a mama utalentowaną śpiewaczką operową, to istnieje pewne prawdopodobieństwo, że dziecko odziedziczy zdolności po którymś z rodziców. Jednak z dziedziczeniem talentów jest trochę tak, jak z dziedziczeniem predyspozycji do chorób - mogą się pojawić, ale nie muszą.

Uzdolnienia trzeba rozwijać, nawet jeśli są uwarunkowane genetycznie. Samo posiadanie „genów talentu” nie wystarczy. W podobny sposób dziedziczony jest charakter. Dziecko może odziedziczyć po rodzicach pewne psychiczne predyspozycje, np. większą niż u innych skłonność do depresji, jednak dopiero środowisko, w jakim przebywa dziecko, zadecyduje tak naprawdę o tym, czy te cechy ujawnią się czy też nie.

Dziecko może dziedziczyć po rodzicach również choroby genetyczne

– "Sposób dziedziczenia chorób jest różny. Może zależeć od płci czy właśnie od układu genów (dominujące, recesywne)" – wyjaśnia Aleksandra Jezela-Stanek, specjalista genetyki klinicznej. – "Chorobami, które dziecko może odziedziczyć po rodzicach będzie m.in. fenyloketonuria, niedosłuch, rdzeniowy zanik mięśni, czy mukowiscydoza".

Znanych jest ok. 3 500 różnych chorób genetycznych, część z nich nie jest dziedziczna, część może zostać przekazana potomstwu przez rodziców. O ile w pierwszym przypadku wystąpienie choroby to czysta loteria, o tyle pojawienie u dziecka choroby dziedzicznej można w pewnym stopniu przewidzieć. Nie jest to jednak wróżenie z kart. Oceną ryzyka rozwoju choroby zajmują się specjaliści – lekarze genetycy.

Odziedziczyć możemy również predyspozycje do chorób…

…na przykład predyspozycję do zachorowania na raka piersi czy trombofilię wrodzoną. W obu przypadkach winne są mutacje w genach, które rodzice mogą przekazać dzieciom.

Chyba każdy z nas słyszał historię Angeliny Jolie, która poddała się operacji usunięcia obu piersi - w zeszłym roku media huczały od plotek na ten temat. Aktorka podjęła taką decyzję nieprzypadkowo. Rak piersi zabrał jej matkę, babcię i ciocię – wszystkie miały uszkodzony gen.

Okazuje się, że u nosicielek mutacji w genie BRCA1 ryzyko zapadnięcia na raka piersi jest nawet o 80 proc. wyższe niż u pozostałych kobiet. Badania genetyczne ujawniły, że nosicielką mutacji jest również znana aktorka. Gwiazda, nie chcąc podzielić losu swoich krewnych, postanowiła w ten sposób zabezpieczyć się przed chorobą.

- "Z kolei osoba posiadająca mutację czynnika V Leiden będzie obarczona większym ryzykiem zachorowania na zakrzepicę żył głębokich, niż osoba, która tej mutacji nie posiada" – informuje Aleksandra Jezela-Stanek - "Dlatego jeśli u rodziców zostanie zdiagnozowana trombofilia wrodzona, badanie w tym kierunku powinno być przeprowadzone również u dzieci. W diagnostyce trombofilii wrodzonej analizuje się też mutacje genu protrombiny oraz MTHFR."

Badania genetyczne mogą uratować życie

Wykrycie predyspozycji do zachorowania na określoną chorobę umożliwi wprowadzenie odpowiedniej profilaktyki, która może pomóc uniknąć choroby i uratować życie. Nawet jeśli u nas nie występują niepokojące objawy, choroba rodziców może być sygnałem do wykonania badania genetycznego. Tak jest w przypadku wspominanego nowotworu piersi i jajnika oraz trombofilii wrodzonej.

A co ze środowiskiem? Przecież otoczenie, w którym żyjemy, tryb życia, który prowadzimy musi mieć na nas jakiś wpływ? Owszem, poprzez wychowanie, wpajanie dobrych nawyków żywieniowych, zachęcanie do uprawiania sportu możemy w pewnym stopniu wpłynąć na zdrowie i cechy charakteru oraz uzdolnienia naszego dziecka. Geny i środowisko to dwa czynniki, które zawsze przenikają się nawzajem.

Polub dzieci.pl na Facebooku